In deze handleiding leg ik je uit hoe je je slimme meter kunt uitlezen met Home Assistant. Home Assistant heeft hiervoor een aantal mogelijkheden om een smart meter toe te voegen en het energieverbruik in real-time en per uur, dag, week, maand en jaar te monitoren. Home Assistant heeft hiervoor onlangs het Energy Dashboard aan toegevoegd dat het Energieverbruik van de Slimme Meter, Gasverbruik en waterverbruik in mooie overzichten weergeeft. Het mooie van slimme meters in Nederland en België is, dat ook het gasverbruik wordt doorgegeven. Je kunt dus meteen Gasverbruik en electriciteitsverbruik weergeven in Home Assistant via één slimmelezer of P1 meter.

smart meter energy dashboard home assistant
Home Assistant Energy Dashboard

Inhoudsopgave

  1. Wat is Slimme Meter DSMR P1?
  2. Wat is het verschil tussen de “DSMR Slimme Meter”, ‘DSMR Reader” en ESPHome integratie?
  3. Welke DSMR integratie moet ik gebruiken in Home Assistant?
  4. Slimme Meter P1 toevoegen aan Home Assistant in drie stappen.
    • 1. Koppel de Slimme Meter Gateway aan jouw slimme meter
    • 2. Volg de handleiding voor het Geavanceerde Energy Dashboard
    • 3. Voeg de sensoren toe aan het Home Assistant Energy Dashboard

Wat is Slimme Meter DSMR P1?

In Nederland hebben alle slimme meters een P1 poort die werkt volgens de DSMR standaard. DSMR staat voor Dutch Smart Meter Requirements. Deze standaard wordt ook wel SMR of ESMR genoemd. Via deze P1 poort, die lijkt op een ouderwetse telefoonaansluiting, word het verbruik verstuurd. Hier kan een USB kabel of een Slimme Meter Gateway op worden aangesloten.

P1 Meter DSMR Smart Meter
Smart Meter Gateways

Het voordeel van de Slimme Meter Gateway is dat deze via WiFi werkt en je daardoor Home Assistant niet naast de meter hoeft te plaatsen. Een ander voordeel is dat deze P1 meter niet alleen met Home Assistant werkt, maar ook met andere home automation producten door gebruik te maken van MQTT en een REST-API. Besluit je later om bijvoorbeeld over te gaan op Homey, dan kun je nog steeds jouw slimme meter uitlezen met Homey via deze Slimme Meter Gateway. Je kunt bijvoorbeeld ook jouw slimme meter uitlezen met Domoticz.

Op de website van Smart Gateways vind je een uitgebreide lijst met alle slimme meters, we hebben nog geen meter kunnen ontdekken die niet werkt op deze slimmelezer. Er is ook een ESPHome edition verkrijgbaar. Deze budgetversie werkt niet samen met het Geavanceerde Energy Dashboard en is enkel bedoeld voor tweakers die zelf een firmware willen maken voor het uitlezen van hun slimme meter.

Home Assistant kent twee manieren om een slimme meter toe te voegen. Via de “DSMR Slimme Meter integratie” en de “DSMR Reader” integratie. De Slimme Meter Gateway van Smart Gateways ondersteunt beide methoden.

Wat is het verschil tussen de “DSMR Slimme Meter”, ‘DSMR Reader” en “ESPHome” integratie?

DSMR Slimme Meter integratie

De DSMR Slimme Meter integratie is de eenvoudige manier van het uitlezen van een slimme meter. Hierbij doet Home Assistant zelf de verwerking. Dit betekent dat Home Assistant de processor van het systeem wat zwaarder belast. Ook komt het voor dat een slimme meter gegevens verstuurt die niet helemaal voldoen aan de standaard. Zo komt het voor dat bijvoorbeeld gasmeters niet altijd gevonden worden door Home Assistant. Ook bij Watermeters van Fluvius in België werken niet, omdat watermeters niet zijn voorzien binnen de DSMR standaard. Ik adviseer dus altijd gebruik te maken van de DSMR Reader integratie. Hierover nu meer.

DSMR Reader integratie

De DSMR Reader integratie werkt via MQTT. Het voordeel van MQTT is dat jouw Home Assistant systeem minder belast wordt omdat de verwerking van de data van de slimme meter niet door Home Assistant wordt gedaan, maar door de Slimme Meter Gateway. Doordat deze slimmelezer het gasverbruik en waterverbruik (alleen in België) van de slimme meter doorgeeft, ben je er zeker van dat ook deze informatie goed wordt uitgelezen. Ook wanneer jouw gasmeter ooit eens is vervangen en daardoor niet meer wordt uitgelezen door de DSMR Slimme Meter integratie. De Slimme Meter Gateway corrigeert dit namelijk automatisch waardoor je er zeker van bent dat alle gegevens worden doorgegeven.

ESPHome Slimme Meter integratie

De ESPHome Slimme Meter integratie is de open source integratie van Home Assistant voor het uitlezen van een slimme meter. Dit is een eigen firmware van Home Assistant die je zelf kunt bewerken. In de meeste gevallen werkt dit goed, maar als een slimme meter iets afwijkt van de standaard, moet je zelf de code aanpassen. Als je over voldoende programmeerkennis beschikt, is dit een leuk methode om een slimme meter te verbinden met Home Assistant. Hier kom je meestal pas achter als je een ESPHome slimmelezer of P1MeterKit hebt aangeschaft en deze niet blijkt te werken. Het aanpassen van de ESPHome Smart Meter firmware kan dus frustrerend zijn en veel tijd kosten. Smart Gateways biedt ook ESPHome edition aan van hun Slimme Meter Gateway die gebaseerd is op dezelfde hardware maar waarbij je zelf de code kunt aanpassen. Lukt dit achteraf niet, dan kun je een upgrade voor een kleine meerprijs aanschaffen waardoor je de ESPHome edition kunt upgraden naar de volledige firmware van hun Slimme Meter Gateway.

Welke DSMR integratie moet ik gebruiken in Home Assistant?

Ik adviseer gebruik te maken van de DSMR Reader integratie. Je bent er dan zeker van dat jouw systeem niet onnodig wordt belast en eventuele fouten de Slimme Meter Gateway gecorrigeerd. Tevens kun je naast het standaard Home Assistant Energy Dashboard, ook gebruik maken van het Geavanceerde Energy Dashboard, dat nog meer gegevens weergeeft. Dit Geavanceerde dashboard laat bijna alle gegevens van de slimme meter zien in duidelijke grafieken, zoals:

  • spanning per fase (alleen bij DSMR5 meters)
  • stroom per fase (alleen bij DSMR5 meters)
  • verbruik per fase (alleen bij DSMR4 en DSMR5 meters)
  • teruglevering per fase (alleen bij DSMR4 en DSMR5 meters)
  • gasverbruik
  • waterverbruik (alleen in België)
  • totaalstanden voor piek- en daltarief
  • totaalstanden voor gas en water
  • diagnostische informatie van de gateway zoals firmware, ip adres en wifi signaalsterkte
smart meter advanced energy dashboard home assistant
Smart Meter Advanced Energy Dashboard voor Home Assistant

Let op dat dit Geavanceerde Energy Dashboard alleen werkt als Home Assistant is gekoppeld via de Slimme Meter Gateway van Smart Gateways. Er is ook een ESPHome edition verkrijgbaar. Deze budgetversie werkt niet samen met het Geavanceerde Energy Dashboard en is enkel bedoeld voor tweakers die zelf een firmware willen maken voor het uitlezen van hun slimme meter.

Slimme Meter DSMR P1 toevoegen aan Home Assistant in drie stappen.

  1. Koppel de Slimme Meter Gateway aan jouw slimme meter
  2. Voeg de Slimme Meter sensoren toe aan het Home Assistant Energy Dashboard
  3. Volg de handleiding voor het Geavanceerde Energy Dashboard

1. Koppel de Slimme Meter Gateway aan jouw slimme meter

Volg de handleiding van de Slimme Meter Gateway, te vinden op de support pagina van Smart Gateways. Sluit de gateway aan op de P1 poort van de slimme meter. Verbind vervolgens de gateway met jouw wifi netwerk en installeer eventueel de juiste firmware via het firmware menu. Hoe je de firmware voor jouw meter kunt installeren vind je hier.

2. Voeg de Slimme Meter sensoren toe aan het Home Assistant Energy Dashboard

Volg eerst de handleiding voor het installeren van de Mosquitto MQTT Broker in Home Assistant.

Op deze pagina vind je hoe je de Slimme Meter kunt toevoegen aan het standaard Energy Dashboard van Home Assistant via de DSMR Reader MQTT integratie.

3. Volg de handleiding voor het Geavanceerde Energy Dashboard

Op deze pagina vind je de instructie voor het Geavanceerde Energy Dashboard. Hierin wordt ook uitgelegd hoe je de gateway kunt gebruiken met Home Assistant via de “DSMR Reader” integratie. Het lijkt misschien moeilijk, maar alle stappen zijn duidelijk uitgelegd zodat het ook voor een onervaren gebruiker moet lukken.

Vergeet niet de voorbereidingen. Deze worden vaak over het hoofd gezien waardoor je na het volgen van de instructie niet alle meetwaarden te zien krijgt.

Resultaat

Als alle stappen goed zijn doorlopen, Zie je de volgende dashboards:

Smart Meter Advanced Energy Dashboard voor Home Assistant
Home Assistant Default Energy Dashboard

Zie je geen waterverbruik of gasverbruik in Home Assistant?

Het waterverbruik zie je alleen als je in België woont en een Slimme Watermeter van Fluvius hebt. Deze is gekoppeld aan de slimme elektriciteitsmeter via een radioverbinding. Heb je een analoge watermeter, dan kun je het waterverbruik zichtbaar maken via de Watermeter Gateway van Smart Gateways.

Monitor waterverbruik met de Watermeter Gateway

Heb je een digitale watermeter van Water-Link, dan kun je jouw watermeter ook koppelen aan Home Assistant. In dit artikel lees je er meer over.

Monitor waterverbruik van Water-Link met de Kamst-IR Gateway

Als je een analoge gasmeter hebt, Dan kun je de gasmeter koppelen aan Home Assistant via de Gasmeter Gateway van Smart Gateways.

gasmeter gateway
Monitor gasverbruik met de gasmeter gateway

Conclusie

Het uitlezen van je slimme meter met Home Assistant biedt een krachtige manier om grip te krijgen op je energieverbruik en daarmee je energiebeheer te optimaliseren. Door gebruik te maken van de verschillende integratiemogelijkheden zoals DSMR Reader, DSMR Slimme Meter, en ESPHome, kun je eenvoudig je elektriciteits- en gasverbruik monitoren. De Smart Meter Gateway biedt daarnaast een flexibele oplossing die via WiFi werkt, waardoor je Home Assistant niet naast de meter hoeft te plaatsen en je ook met andere domoticasystemen kunt samenwerken.

Het toevoegen van de slimme meter aan Home Assistant stelt je in staat om gebruik te maken van uitgebreide dashboards, zoals het Home Assistant Energy Dashboard en het Geavanceerde Energy Dashboard. Deze tools geven je gedetailleerde inzichten in je energieverbruik per fase en per type energiebron, wat bijdraagt aan een efficiënter energiebeheer.

Het proces om je slimme meter te koppelen aan Home Assistant is gestroomlijnd en duidelijk, met stapsgewijze handleidingen die zelfs voor beginners begrijpelijk zijn. Door deze integratie kun je niet alleen real-time verbruiksgegevens bekijken, maar ook historische data analyseren en geautomatiseerde acties instellen om je energieverbruik te optimaliseren.

Kortom, het integreren van je slimme meter met Home Assistant is een slimme zet om je energieverbruik te monitoren, te analyseren en te beheren, waardoor je uiteindelijk kunt bijdragen aan een duurzamere toekomst en besparingen kunt realiseren op je energierekening. Met de juiste instellingen en tools kun je maximaal profiteren van de mogelijkheden die slimme meters en Home Assistant bieden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *